Forest SHOW 2026
18 stycznia, 2026
Z Włoch do Polski
Autor: Magdalena Bodziak
Polska to dobry kraj do prowadzenia badań nad gospodarką leśną – uważa włoski naukowiec Francesco Latterini, który przyjechał do naszego kraju, żeby pracować nad udoskonalaniem szlaków zrywkowych.
Francesco Latterini pochodzi z małej miejscowości Collevecchio w środkowych Włoszech. W jego rodzinie nie było tradycji leśnych, mimo to zdecydował się studiować leśnictwo na uniwersytecie w Viterbo, małym miasteczku niedaleko Rzymu.
Po ukończeniu studiów przez kilka lat pracował na macierzystym uniwersytecie jako pracownik naukowy, a następnie w 2019 roku rozpoczął pracę w instytucie badawczym CREA w Monterotondo (niedaleko Rzymu).
Do Polski przeprowadził się w 2022 roku po zdobyciu stypendium Marie Curie Fellowship (w ramach programu PASIFIC) i rozpoczął pracę w Instytucie Dendrologii Polskiej
Akademii Nauk (IDPAN). Po zakończeniu dwuletniego stażu pozostał w IDPAN na stanowisku adiunkta. Jak sam twierdzi, powody do kontynuowania pracy naukowej w kraju nad Wisłą nie były wyłącznie osobiste (ma żonę Polkę).
– Polska to dobry kraj do prowadzenia badań, dzięki temu, że większość lasów należy do państwa, przemysł drzewny jest bardzo ważny dla polskiej gospodarki i jest łatwiejszy dostęp do baz danych o lasach. We Włoszech dostęp do informacji jest trudniejszy. Aby uzyskać dane dotyczące np. zbiorów najczęściej trzeba dotrzeć do indywidualnych przedsiębiorstw zajmujących się pozyskaniem drewna – wyjaśnia.
W Instytucie Dendrologii PAN w Kórniku od niemal trzech lat prowadzi badania nad gospodarką leśną.
Badania szlaków
Zainteresowania naukowe Francesco Latteriniego obejmują technologię wyznaczania szlaków zrywkowych, optymalizację maszynowego pozyskiwania drewna, wpływ pozyskiwania drewna na różne elementy ekosystemu, ograniczanie szkód powodowanych przez gospodarkę leśną oraz planowanie prac.
W ramach gromadzenia materiałów do pracy naukowej współpracował już z Nadleśnictwem Kolbudy w RDLP Gdańsk oraz z Nadleśnictwem Sucha w RDLP Katowice. Na tych terenach prowadził badania dotyczące oceny naruszenia gleby z powodu prowadzenia gospodarki leśnej w lasach bukowych.
W szczególności starał się zrozumieć, w jaki sposób i w jakim stopniu utworzenie szlaków zrywkowych drewna wpływa na cechy fizykochemiczne i biologiczne gleby leśnej, głównie w zakresie różnorodności biologicznej mezofauny glebowej (bezkręgowców o wielkości od 0,1 mm do 2 mm) i szybkości rozkładu ściółki.
Badanie szlaków jest kluczowe, ponieważ to w trakcie ich wyznaczania dochodzi do najsilniejszych zniszczeń w ekosystemie gleby leśnej.
– Planowanie ich w sposób zapewniający efektywność ekonomiczną, a przy tym gwarantujący niewielkie ingerowanie w teren i bezpieczne warunki pracy operatorów, mają fundamentalne znaczenie, jeśli chcemy prowadzić gospodarkę leśną w sposób zrównoważony – tłumaczy Francesco Latterini.
Włochy – Polska
Ponad 35 procent powierzchni Włoch pokryta jest lasami, lecz pomimo tak dużego potencjału, gospodarka drzewna nie jest ważną gałęzią przemysłu, przynajmniej w środkowej i południowej części kraju. Około 70 proc. drzewostanów należy do właścicieli prywatnych, którzy zazwyczaj posiadają nie więcej niż 10 hektarów lasu.
– Zwykle nie są to przedsiębiorcy, którzy zajmują się leśnictwem zawodowo, ale rolnicy którzy prowadzą również gospodarkę leśną – zaznacza Francesco. Co więcej, w ciągu ostatnich 50 lat lesistość znacznie wzrosła w wyniku porzucania obszarów wiejskich, ale te nowo powstałe lasy nie mają wartości gospodarczej, gdyż są spontanicznym i nierównomiernym przekształceniem starych powierzchni rolniczych.
Przedsiębiorcy leśni zajmujący się wycinką kupują drewno na pniu, a następnie je transportują, a często także składują, przetwarzają i sprzedają. Na północy działają większe firmy, które pozyskują drewno przy użyciu maszyn wielooperacyjnych, a nawet przy użyciu kolejek linowych. Tam branża leśna jest bardzo rozwinięta i oparta o nowoczesne technologie, podczas gdy na południu włoskie firmy leśne to zwykle małe przedsiębiorstwa rodzinne, których park maszynowy to zazwyczaj traktor z przyczepą lub wciągarką.
Pierwsze harwestery pojawiły się w środkowych i południowych Włoszech około 10–15 lat temu. Każdy z 20 regionów Włoch ma własne przepisy dotyczące pozyskania drewna. W środkowych i południowych Włoszech, które Francesco zna najlepiej, głównymi gatunkami są dąb, buk, kasztan i sosna, te ostatnie zostały wprowadzone głównie w celu wzmocnienia obszaru i stawienia czoła problemom hydrologicznym. Pozyskanie jest kosztowne i trudne, a jednym z głównych problemów jest brak odpowiedniej sieci dróg leśnych, która byłaby w stanie ułatwić pozyskiwanie drewna.
Latterini przyznaje, że we włoskiej technologii pozyskania jest jeszcze wiele do poprawy.
– W Polsce trasy zrywki trzeba wyznaczyć przed rozpoczęciem wycinki, we Włoszech zazwyczaj to operator decyduje o trasie zrywki. Bardzo się cieszę, że mogę tu pracować, bo Polska to dobry kraj do prowadzenia badań, las jest dla tego kraju bardzo ważny Jego zdaniem gospodarka leśna w Polsce funkcjonuje dobrze, choć oczywiście można skorzystać z wyników najnowszych badań i osiągnięć naukowych.
– Do transportu drewna można na przykład używać kolejek linowych, ponieważ nie uszkadzają gleby. Może to być uzasadniona opcja w przypadku pozyskiwania na glebach, takich jak torfowiska. Ponadto dobrze byłoby bardziej zróżnicować skład gatunkowy – radzi Latterini. Jego zdaniem, można by w większym stopniu stosować także nowe technologie, zwłaszcza mapowanie ruchów gruntów, jak to ma już miejsce w krajach skandynawskich. Planowanie pozyskania z wykorzystaniem map ruchów gleby pozwala lepiej znaleźć najbardziej optymalną trasę transportu drewna, ograniczając jednocześnie jej uszkodzenia.
– Jestem bardzo zadowolony z mojej pracy tutaj. W Polsce wiele młodych osób chce studiować leśnictwo. To bardzo ważne, bo leśniczy to niezwykle potrzebny dzisiaj zawód. Kilku z nich już miałem okazję poznać i jestem otwarty na dalszą współpracę. Chętnie posłużę wsparciem i podzielę się nowinkami technologicznymi i innowacjami z zakresu prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej. – podsumowuje Francesco Latterini.
Zapisz się do Newslettera
Najnowsze artykuły
Maszyny MDE i C4 – urządzenia od ADS Technic
18 stycznia, 2026
Alternatywa dla jodły
16 stycznia, 2026
Ranny leśniczy – przewróciło się spróchniałe drzewo
16 stycznia, 2026
MAPA WYPADKÓW W LESIE
