













Strona główna » Artykuły » Technologiczna rewolucja w leśnictwie
Autor: dr inż. Marta Trzcianowska
Nowoczesne technologie spotkamy dziś na każdym etapie pracy z lasem — od planowania i monitoringu, przez pozyskanie i transport drewna, aż po jego rozładunek w zakładach przetwórczych – czytamy w artykule dr inż. Marty Trzcianowskiej z SGGW w Warszawie, w grudniowym numerze Gazety Leśnej.
W planowaniu operacyjnym kluczową rolę odgrywają narzędzia takie jak LiDAR, systemy GIS, czy GPS. Szczególnie ważną technologią jest LiDAR, wykorzystujący wiązki laserowe do tworzenia precyzyjnych modeli 3D pokrywy leśnej. Pozwala on poznać zarówno ukształtowanie terenu, jak i strukturę lasu – na przykład wysokość czy gęstość drzew, co ułatwia monitoring stanu lasu, planowanie szlaków zrywkowych i dróg leśnych, czy też optymalizację pozyskania. Kiedy do gry wkracza sztuczna inteligencja, możliwości rosną jeszcze bardziej.
Algorytmy potrafią w kilka chwil przeanalizować ogromne zbiory danych pochodzących z LiDAR-u, dronów czy zdjęć satelitarnych i przekształcić je w gotowe mapy operacyjne. Dzięki nim szybciej wykrywamy zagrożenia – od gradacji szkodników po pożary – a planowanie staje się dokładniejsze i łatwiejsze.
Procesy pozyskania i zrywki drewna należą do najbardziej zmechanizowanych operacji w leśnictwie, a ich efektywność jest ciągle zwiększana dzięki zaawansowanym systemom cyfrowym. Nowoczesne maszyny leśne są wyposażone w komputery pokładowe, które coraz częściej ułatwiają pracę operatorom poprzez półautomatyczne tryby pracy, np. podczas przerzynki. Przede wszystkim gromadzą one informacje o wyrabianych sortymentach oraz o kluczowych parametrach pracy, takich jak zużycie paliwa, liczba motogodzin czy bieżąca lokalizacja określana przez moduły GPS.
Dane te udostępniane scentralizowanym systemom zarządzania w ramach telemetrii, umożliwiają zdalne monitorowanie operacji i zarządzenie flotą maszyn. Stabilność łączności staje się tu elementem krytycznym. Nowe rozwiązania komunikacyjne, w tym satelitarne systemy szerokopasmowe Starlink, pozwalają na komunikację nawet w obszarach o ograniczonej infrastrukturze naziemnej, co często pozwala uniknąć przestojów związanych z usterkami maszyn, gdyż mogą być one naprawiane zdalnie przez samych operatorów.
Zdalne sterowanie maszynami leśnymi, np. amerykańskie rozwiązanie Kodama system, stanowi ważną innowację w sektorze leśnym, umożliwiając teleoperację z biura lub domu operatora. Dzięki technologii integrującej łączność satelitarną, kamery, czujniki położenia oraz algorytmy wizji i kontroli, system umożliwia pracę maszyny bez bezpośredniej obecności operatora w kabinie. Technologia ta nie tylko poprawia komfort pracy operatora, ale również zwiększa jej wydajność, umożliwiając sterowanie kilkoma maszynami jednocześnie.
Nowe technologie coraz śmielej wkraczają także w obszary, które dotąd uważano za typowo „manualne”. Od egzoszkieletów poprawiających ergonomię pracy robotnika leśnego przez odciążenie go przy wykonywaniu powtarzalnych czynności, przez drony siewne, aż do maszyn umożliwiających mechanizację sadzenia, takich jak półautomatyczna szwedzka sadzarka PlantMax. Łączy ona lokalne przygotowanie gleby z mechanicznym systemem umieszczającym w glebie sadzonki drzew. Jej celem jest zwiększenie wydajności sadzenia bez pogorszenia jego jakości przy znacznie mniejszej liczbie pracowników (dwóch potrzebnych operatorów).
Natomiast drony do rozsiewania nasion, takie jak te opracowane przez firmę Flash Forest, usprawniają odnowienie lasu, rozsiewając nasiona lub biodegradowalne kapsułki z nasionami na trudno dostępnych obszarach. Pozwalają one szybko pokryć duże powierzchnie, powstałe zwłaszcza po katastrofach naturalnych, których liczba będzie się tylko zwiększać.
Warto wspomnieć również o fotooptycznych pomiarach stosów drewna, skracających czas pomiaru surowca w granicach dopuszczalnych błędów pomiarowych. Dodatkowe ulepszenie aplikacji pomiarowych poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji jak np. w aplikacji Driad AI, umożliwia szybkie i dokładne pomiary nawet w ekstremalnej temperaturze (- 30°C) przy zalegającym śniegu.
Decyzje o wdrażaniu nowych technologii w leśnictwie opierają się przede wszystkim na wskaźnikach efektywności produkcji, które od lat potwierdzają, że nowoczesne maszyny i systemy cyfrowe zwiększają wydajność pracy, poprawiają jej dokładność i pomagają lepiej wykorzystywać dostępne zasoby.



