Program nieidealny
12 sierpnia, 2026
Naukowcy wyhodują krzywe sosny
Autor: redakcja
Krzywy Las w Nowym Czarnowie będzie sztucznie odtwarzany przez naukowców z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie i Nadleśnictwo Gryfino.
Krzywy Las w Nowym Czarnowie koło Gryfina ma szansę zyskać następcę. Nadleśnictwo Gryfino oraz Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie podpisały porozumienie, którego celem jest opracowanie metody odtworzenia charakterystycznie wygiętych sosen, stanowiących jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji przyrodniczych Polski. Projekt ma zachować unikatowy wygląd tego miejsca dla przyszłych pokoleń.
Krzywy Las powstał około 1934 roku. Na powierzchni około 1 600 m² rosło pierwotnie około 400 sosen zwyczajnych o nietypowo wygiętych pniach. Obecnie zachowało się jedynie około 95 drzew. Większość z nich osiągnęła już wiek przekraczający 90 lat i stopniowo zamiera, co jest naturalnym etapem ich życia. Według leśników dodatkowym czynnikiem ograniczającym trwałość drzew mogą być dawne uszkodzenia mechaniczne, które doprowadziły do powstania charakterystycznych wygięć.
Jednym z najważniejszych zadań projektu będzie ustalenie, w jaki sposób niemal sto lat temu uzyskano charakterystyczny kształt pni. Dotychczas nie udało się jednoznacznie wyjaśnić genezy Krzywego Lasu. Najbardziej prawdopodobna hipoteza zakłada, że młode drzewa zostały celowo poddane zabiegom mechanicznym przez człowieka, jednak technika wykonania tych deformacji pozostaje nieznana. Badacze planują przeprowadzić analizy budowy pni oraz odtworzyć proces ich formowania, wykorzystując współczesną wiedzę z zakresu biologii drzew i architektury krajobrazu.
Podstawy przyszłego „Krzywego Lasu 2.0” zostały przygotowane już kilka lat temu. W 2021 roku leśnicy pozyskali szyszki z oryginalnych sosen, wyłuszczyli z nich nasiona i wyhodowali sadzonki, które następnie posadzono na powierzchni zlokalizowanej w niewielkiej odległości od obecnego pomnika przyrody. Posadzono również sadzonki pochodzące z innych źródeł, co pozwoli porównać reakcję drzew na planowane zabiegi formujące. Dotychczas wyhodowane sosny rosną jednak całkowicie prosto, co potwierdza, że za niezwykły kształt pni nie odpowiadają uwarunkowania genetyczne, lecz działania wykonane na młodych drzewach.
Naukowcy z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego będą opracowywać technologię pozwalającą uzyskać możliwie wierne odwzorowanie historycznych deformacji. Jak podkreślają przedstawiciele uczelni, konieczne będzie przetestowanie różnych metod mechanicznego formowania młodych sosen i wieloletnia obserwacja ich rozwoju. Efekty projektu będą widoczne dopiero po wielu latach, jednak autorzy przedsięwzięcia zakładają, że pierwsze rezultaty będzie można ocenić jeszcze za życia obecnego pokolenia badaczy i leśników.
Krzywy Las od lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych pomników przyrody w Polsce i regularnie pojawia się w zagranicznych publikacjach poświęconych niezwykłym miejscom na świecie. Wspólny projekt naukowców i leśników ma nie tylko zachować walory krajobrazowe tego miejsca, ale również wyjaśnić jedną z najbardziej intrygujących zagadek polskiej dendrologii.
Zapisz się do Newslettera
Najnowsze artykuły
Cena opóźnienia: wysokie kary umowne
12 sierpnia, 2026
Nie będzie obserwatorów przy weryfikacji umów
10 sierpnia, 2026
Mata na wyciek
10 sierpnia, 2026
MAPA WYPADKÓW W LESIE
