Tajfun

Co się zmieni w zasadach pomiaru i klasyfikacji drewna?

Autor: Michał Procner

Zdjęcie ilustracyjne. Fot.: Lasmedia

Nowe warunki techniczne: brak nadmiarów na wysokości stosów oraz wiele innych zmian od 2026 roku.

W dniu 30 lipca 2025 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podpisał Zarządzenie nr 69/2025 wprowadzające w życie znowelizowane Warunki Techniczne na surowiec drzewny. Zasady pomiaru oraz klasyfikacji ujęte w nowelizacji mają zastosowanie od procedur sprzedaży na I półrocze 2026 roku.

Obecne regulacje sięgają lat 50. XX wieku i zostały uznane za nieadekwatne zarówno technicznie, jak i ekonomicznie. Nowe przepisy mają byc odpowiedzią na postęp technologiczny oraz zmieniające się potrzeby rynku drzewnego. Ich opracowanie oparto na analizie praktyki obowiązującej od 2020 roku oraz konsultacjach z branżą – w tym z zulami odbiorcami drewna.

Co z nadmiarem

Jedną z najbardziej istotnych zasad, które usunięto z warunków technicznych dla surowca drzewnego, jest brak nadmiaru wysokości stosów.

Dawniej obliczoną średnią wysokość stosu w miejscu pozyskania drewna (na gruncie) pomniejszało się:
– o 5% dla drewna z grupy S2 i S4,
– o 10% dla drewna grupy S3A i M1,
– o 10% dla drewna grupy M2 i pozostałości drzewnych w balotach.

Ten zapis usunięto, co wywołało wątpliwości podczas konsultacji z przemysłem drzewnym. Zgodnie ze stanowiskiem PGL LP, nie ma jasnych podstaw do dalszego stosowania tzw. nadmiarów na stosach. Przedstawiciele Przemysłu Drzewnego proponowali pozostawienie nadmiarów argumentując, że brak nadmiaru może spowodować brak odbioru surowca na Protokół Przekazania.

Temat pojawił się już wcześniej, w 2025 roku, kiedy w życie miały wejść zmiany w warunkach technicznych, a w tym właśnie usunięcie nadmiarów wysokości stosów. Pisaliśmy o tym:

Czytaj: Nie będzie 5 proc. nadmiaru 

Teraz do nowych zasad wprowadzono zapis, którego wcześniej nie było:

„Jeżeli wynik pomiaru kontrolnego wykaże różnicę w zakresie plus lub minus 5% to ilość określoną dla danego stosu uznaje się za prawidłową. Poprzez pomiar kontrolny rozumie się każde ponowny pomiar stosu w celu weryfikacji ilości zaewidencjonowanej”.

Dużo zmian

  • W punktach dotyczących terminologii uściślono określenie „zabezpieczenie”, w którym dawniej była mowa o zabezpieczeniu drewna przed „uszkodzeniami najczęściej pęknięciami”, a obecnie jest jedynie „pęknięciami”.
  • W części dotyczącej wad drewna usunięto zapisy o liczbie guzów oraz o sęku pojedynczym i skupiskach sęków. W toku dyskusji są kwestie związane z definicjami sęków zdrowych i zepsutych. Stary zapis mówił o sękach wykazujących bądź nie wykazujących oznak zgnilizny, nowy zapis wprowadza wartość graniczną 20 proc. sęka objętego zgnilizną, a w toku dyskusji rozważany jest powrót do podziału na sęki zdrowe, nadpsute i zepsute.
  • Zmianę wprowadzono w zasadach okrzesywania, będą dopuszczone dłuższe sęki:

Było: Bardzo dobra … do 1 cm; Dobra …. do 3 cm; Dostateczna

Jest: Bardzo dobre … do 2 cm; Dobra … do 5 cm; Dostateczna – usunięto

Lasy Państwowe wyjaśniły, że ten zapis wpłynie na jakość okrzesywania. Przy okazji zwrócono uwagę, że podwyższono wymagania jakościowe względem drewna WK iglastego, nie zmniejszano wymagań jakościowych dla drewna S2 – zmiana dotyczy semantyki. Przedstawiciele Przemysłu drzewnego nie zgłosili uwag.

  • Zapis o przycięciach na końcach niektórych sortymentów również zmieniono.

Było: Dla drewna z grupy S1 w górnym końcu oraz grupy S3, S4, M1, M2 w obu końcach dopuszcza się dowolne przycięcia, np. wykonane siekierą.

Jest: Dla drewna grupy S3, S4, M1, M2 dopuszcza się dowolne przycięcia, np. wykonane siekierą.

  • Usunięto również niepotrzebny zapis o obecności liści bądź igieł na gałęziach podczas okrzesywania zgrubnego:

Było: Okrzesywanie zgrubne – polegające na częściowym odcięciu cienkich (uiglonych lub ulistnionych) części gałęzi

Jest: Okrzesywanie zgrubne – polegające na częściowym odcięciu cienkich części gałęzi

  • Dodano nowy zapis dotyczący łączenia drewna z różnych wydzieleń w stos łączony.

Mówi on: „We wszystkich ww. grupach dopuszcza się, w celu ewidencji drewna pochodzącego z różnych wydzieleń, stosowanie stosu łączonego, czyli łączenie poszczególnych stosów tej samej grupy i rodzaju, wtedy należy stosować rozgraniczenie stosu (np. farbą lub lubryką)”.

  • W związku z tym pojawiła się też zmiana dotycząca cechowania drewna mierzonego w stosach:

Było: Cechowanie drewna mierzonego w stosach polega na naniesieniu wymaganego oznakowania na jedną ze sztuk tworzących stos

Jest: Cechowanie drewna mierzonego w stosach polega na naniesieniu wymaganego oznakowania na jedną ze sztuk tworzących stos lub rozgraniczoną część stosu łączonego

  • Usunięto zapis o dokładności pomiaru do 5 centymetrów w przypadku drewna kłodowanego.

Było: Pomiaru długości dokonuje się z dokładnością do 5 cm, w przypadku drewna kłodowanego (wyrabianego według odrębnych warunków technicznych właściwych wyłącznie dla drewna kłodowanego) do 1 cm. W drewnie wielkowymiarowym obowiązuje stosowanie nadmiarów długości.

Jest: Pomiaru długości dokonuje się z dokładnością do 1 cm, wynik zaokrągla w dół zgodnie z odstopniowaniem.

  • W nowych zapisach zmieniono wartości potrąceń na korę w różnych rodzajach drewna. Lasy Państwowe przedstawiły wyniki badań zespołu pod redakcją prof. dr hab. Piotra Mederskiego, które były podstawą do zmiany wartości w tabeli. Przedstawiciele przemysłu drzewnego wnioskowali o pozostawienie starych wartości potrąceń i zadeklarowali, że „w obecności przedstawicieli LP zostaną przeprowadzone próby na tartaku – pomiar pojedynczych kłód iglastych. Na podstawie pomiaru laserowego zweryfikowana zostanie również przelicznik zbieżystości dla drewna wielkowymiarowego kłodowanego iglastego”.
  • Pojawiła się zmiana w sposobie rozpoczynania i kończenia pomiaru wysokości stosu.

Było: Pomiar pierwszej wysokości stosu rozpoczyna się na nie mniej niż dwóch ułożonych na sobie wałkach, szczapach lub kłodach (zgodnie z Ryc. 11, wysokość h1).

Jest: Pomiar pierwszej wysokości należy dokonać w miejscu dwóch ułożonych na sobie wałków, szczap lub kłodach (zgodnie z Ryc. 11, wysokość h1). Ostatni pomiar wysokości nie może być niższy niż wysokość dwóch ułożonych na sobie równolegle, nie skrzyżowanych kłód, wałków lub szczap

  • W związku z wdrażaniem nowych technologii dodano zapis odnoszący się do elektronicznych narzędzi pomiarowych.

Było: Dopuszcza się pomiar drewna mierzonego w stosach z zastosowaniem specjalistycznych urządzeń elektronicznych wykorzystujących tzw. fotooptyczne metody pomiarowe.

Jest: Dopuszcza się pomiar drewna mierzonego w stosach z zastosowaniem specjalistycznych urządzeń elektronicznych wykorzystujących tzw. fotooptyczne metody pomiarowe, których zasada działania opiera się na obliczeniu pola powierzchni czoła stosu.

  • Wprowadzono zapis o dopuszczalnym zabezpieczeniu czół od 10 do 40 centymetrów dla drewna w klasie A i B. Przedstawiciele przemysłu drzewnego nie widzą powodów dla konieczności prowadzania takiego zapisu.
  • Pojawił się też zapis o niedopuszczalnej siniźnie w klasie A i B, zamiast dopuszczalnej na przekrojach do 1/10 bielu. Przemysł drzewny sugerował wyrażenie zgody na siniznę powierzchniową do 3 milimetrów, ale nie na czole, a Lasy Państwowe przyjęły tę propozycję.
  • Dyskusja toczy się w sprawie drewna kłodowanego iglastego. PGL LP proponują likwidację podziału historii zakupów S2B i WK krótką (łączna historia – nie potrzeba wówczas zmiany). Zmiana pozwoli na elastyczny zakup na podstawie ofert nadleśnictw.
  • Zmiany objęły też kwestię reklamacji drewna kłodowanego.

Było: kontroli wyrywkowej dla danej partii drewna – w przypadku pomiaru drewna wielkowymiarowego kłodowanego iglastego w stosach.

Jest: kontroli wyrywkowej dla danej partii drewna – w przypadku pomiaru drewna wielkowymiarowego kłodowanego iglastego w stosach. Po stwierdzeniu wadliwości sztuk miąższość reklamowanego drewna oblicza się w sztukach lub za zgodą stron w stosach.

  • Zmian odnoszących się do drewna specjalnego sklejkowego jest sporo, dotyczą między innymi sinizny, dodanych zapisów o zabezpieczeniach czół, nadmiarach i dopuszczalnych pomiarów w sztukach. W ich przypadku uzgodniono konieczność dalszych konsultacji z przedstawicielami przemysłu produkującego płyty drewnopochodne.
  • Są też zmiany dotyczące okrzesywania drewna małowymiarowego, które mogą mieć znaczący wpływ na pracę zuli:

Było: Drewno małowymiarowe powinno być okrzesane w sposób co najmniej dostateczny i mieć odcięty niezdrewniały wierzchołek.

Jest: Drewno małowymiarowe powinno być okrzesane w sposób dobry i mieć odcięty niezdrewniały wierzchołek.

Zmian jest oczywiście znacznie więcej, wszystkie można przeglądać na stronie Lasów Państwowych.

Całość zarządzenia dyrektora generalnego LP dotyczącego warunków technicznych stosowanych w obrocie surowcem drzewnym można przeczytać tutaj. 

Komunikat Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych w sprawie wprowadzenia nowelizacji Warunków Technicznych stosowanych w obrocie surowcem drzewnym w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe można przeczytać tutaj.

Głównym celem nowelizacji zasad pomiaru jest optymalne wykorzystanie surowca drzewnego. Zmiany mają umożliwić większe wykorzystanie drewna o większych wymiarach, lepiej odpowiadającego potrzebom przemysłu.

Istotna jest również rzetelna ewidencja drewna stosowego. Likwidacja dotychczasowych komplikacji ułatwi dokładny i jednorazowy pomiar surowca, eliminując potrzebę dodatkowych procedur.

Nowe przepisy uwzględniają zastosowanie systemów fotooptycznych do pomiaru, zmiany w długościach sortymentów oraz rozszerzenie oferty o drewno stosowe w sortymentach WB1 i S1.

Znowelizowane dokumenty są już dostępne do pobrania na Portalu Leśno-Drzewnym Lasów Państwowych.

Zapisz się do Newslettera

Najnowsze artykuły

MAPA WYPADKÓW W LESIE

mapa z buttonem
Firmy Leśne
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.